Không gian xanh trong đô thị thay đổi chất lượng cuộc sống

Trong cấu trúc đô thị, không gian xanh là một yếu tố không thể tách rời, gắn với đặc điểm: văn hóa – xã hội – tự nhiên và trình độ phát triển khác nhau của mỗi vùng, mỗi quốc gia và mỗi thời kỳ lịch sử.

0_ho-guom2

Một góc Hà Nội – biểu tượng của không gian xanh

     Diện mạo của không gian xanh đô thị rất phong phú và đa dạng, tùy thuộc vào chức năng của nó như: Công viên, cây xanh đường phố, các mảng xanh gắn với không gian mặt nước (ven sông, hồ, kênh, bờ biển…). Không gian xanh làm tăng tính thẩm mỹ, tạo ra sự phong phú về hình khối, màu sắc cảnh quan đô thị. Các công trình kiến trúc vốn do con người tạo ra, khi được kết với cảnh quan thiên nhiên sẽ tạo nên sự hài hòa làm tăng yếu tố sinh thái trong kiến trúc cảnh quan đô thị.

      Các chuyên gia về quy hoạch đô thị có rằng: Để được gọi là đô thị xanh cần đáp ứng 7 tiêu chí sau: Không gian xanh, công trình xanh, giao thông xanh, công nghiệp xanh, chất lượng môi trường đô thị xanh, bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, danh lam thắng cảnh, công trình lịch sử, văn hóa và cộng đồng dân cư sống thân thiện với môi trường thiên nhiên.

        GS.TS.KTS Phạm Đình Việt (chủ nhiệm khoa Kiến trúc, Quy hoạch và Quản lý đô thị – ĐH Đông Đô) nhận định: “Đô thị xanh là xu hướng và tất yếu, nó đóng vai trò qua trọng trong phát triển kinh tế – xã hội. Nhưng trong thực tế vấn đề này vẫn chưa được nhận thức đầy đủ, trong quy hoạch đô thị hệ thống cây xanh còn mờ nhạt, chưa bố trí đầy đủ tiện ích cho không gian xanh. Bản thân mỗi kiến trúc sư, nhà qui hoạch cần phải được trang bị đầy đủ kiến thức về các yếu tố của đô thị xanh, phải thấy được trách nhiệm của mình trong việc cải thiện môi trường sống. Vì thế, trong công tác đào tạo của khoa Kiến trúc, Quy hoạch và quản lý đô thị đều lồng ghép các hoạt động thực tiễn để sinh viên có nhận thức đúng về “Không gian xanh, đô thị xanh” như: tham quan, hội thảo…Trong mỗi đồ án kiến trúc hay quy hoạch đều nhấn mạnh yếu tố “xanh”. Bằng những cách này sinh viên của khoa sau khi tốt nghiệp đều thấy vai trò của một người làm nghề trong việc cải thiện đời sống xanh”.

quy hoạch xanh

                                                            Một đồ án kiến trúc xanh của sinh viên khóa 19

       Cái văn minh hiện đại dường như làm mất dần cái thuộc về tự nhiên, càng ngày chúng ta càng nhận thấy sự thiếu vắng cây xanh, mặt nước làm cuộc sống của chúng ta mệt mỏi, khô cằn. Yếu tố “xanh” trong đô thị giờ thực sự rất cần thiết, sống trong không gian xanh chúng ta như được hòa với thiên nhiên vậy, thấy ấm áp, an toàn và nhân văn hơn, đặc biệt yếu tố “xanh” đó làm cho sức khỏe của chúng ta tốt hơn, nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng, tuổi thọ của người sống trong không gian có nhiều cây xanh cao hơn, ít mắc bệnh đường hô hấp hơn và đời sống tinh thần của họ vui hơn.

        Đô thị xanh giúp các thành phố phát triển thịnh vượng, bền vững và có bản sắc riêng. Tuy nhiên, tốc độ đô thị hóa càng tăng nhanh khiến Việt Nam đứng trước bài toán xã hội về phát triển đô thị với nhiệm vụ vừa phát triển bền vững vừa hài hòa thiên nhiên môi trường.

           Một số giải pháp cải thiện đô thị xanh ở Việt Nam:

      Sự tham gia của cộng đồng: Để bảo vệ tỷ lệ hài hòa cây xanh trong đô thị, vai trò của chính quyền địa phương và người dân vô cùng quan trọng trong việc cùng xây dựng và bảo vệ không gian xanh cho thành phố, người dân là người trực tiếp sử dụng và gắn bó lợi ích từ việc tăng cường trồng cây xanh. Vì vậy trao trực tiếp trách nhiệm bảo vệ và trồng cây xanh cho cư dân địa phương là phù hợp nhất.

      Lồng ghép trong các đồ án kiến trúc: Ở một mức độ nào đó, đòi hỏi người thiết kế phải định lượng được các giải pháp “xanh” trong các đồ án. Kiến trúc sư là người có vai trò quan trọng nhất trong giai đoạn thiết kế, giai đoạn quyết định liệu một công trình có thể được công nhận là «Công trình xanh» hay không. Vì vậy cần phải nỗ lực đào tạo các thế hệ kiến trúc sư tương lai về các kỹ năng thiết kế và công nghệ xây dựng công trình xanh. Việc bổ sung lý thuyết thiết kế kiến trúc bền vững và đồ án kiến trúc xanh trong đào tạo Kiến trúc sư là việc làm cấp thiết, hướng sinh viên làm quen với khoa học thiết kế. Mục đích của Đồ án kiến trúc xanh với việc ứng dụng các công cụ mô phỏng là giúp sinh viên có thể định lượng và kiểm chứng được các yếu tố của thiết kế bền vững.

        Truyền thông: Báo chí có vai trò quan trọng trong việc góp phần thay đổi và nâng cao nhận thức của cộng đồng về xây dựng đô thị xanh. Việc cung cấp thông tin hình ảnh thường xuyên về không gian đô thị xanh giúp người dân thấy được trách nhiệm bản thân trong việc bảo vệ môi trường sống văn minh lành mạnh.

        Chế tài: Cần phải xây dựng những chế tài cụ thể trong những công trình xây dựng về: tỷ lệ phủ cây xanh, duy trì và bổ sung cây xanh …Đồng thời cũng có những quy định xử phạt về xâm hại cây xanh, đề ra mục tiêu về “xanh hóa” đô thị…

                                                                                   (Nguồn: Khoa Kiến trúc, quy hoạch và quản lý đô thị)